محمدرضا عبداللهی پژوهشگر اقتصاد کلان  پیرامون رشد اقتصادی بخش صنعت و معدن و چشم‌‌‌انداز آینده کشور نوشته است: بر اساس اعلام بانک مرکزی و مرکز آمار ایران رشد بخش صنعت در تابستان 0.8درصد برآورد شده است. براساس آمارهای صنایع بورسی رشد تولید بخش صنعت در ۹ ماهه نخست سال ۱۴۰۳ نسبت به دوره مشابه سال قبل منفی 0.8‌درصد بوده است. روند کاهشی رشد بخش صنعت ریشه در موارد مختلفی دارد. به نظر می‌رسد مهم‌ترین عامل کاهش رشد این بخش به‌خصوص در سال‌جاری مساله عدم‌تامین پایدار انرژی (برق و گاز) بوده است.

بررسی روند رشد ماهانه این بخش نشان می‌دهد در چهارسال گذشته هر زمان این بخش دچار رشد منفی شده است؛ این موضوع همزمان با قطعی برق در تابستان یا قطعی گاز در زمستان رخ داده است. براساس گزارش پایش شاخص‌های کلان بخش برق مرکز پژوهش‌های مجلس، ناترازی برق در کشور تقریبا از سال 1392 شروع و از سال 1400 به بعد شدت گرفته به گونه‌‌‌ای که ناترازی برق در سال 1402 به بیش از 12400 مگاوات رسیده است.

همچنین براساس گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس درخصوص ناترازی گاز طبیعی در کشور در سال ١٤٠١، میزان ناترازی به صورت متوسط در سه ماه سرد سال و در سردترین ماه سال به ترتیب ٢٢٧ و ٣١٥میلیون مترمکعب در روز بوده است. این روندهای ناترازی در برق و گاز نشان می‌دهد مساله ناترازی یکی از چالش‌‌‌های اصلی پیش روی صنعت در اقتصاد ایران است.

نتایج بررسی‌‌‌ها نشان می‌دهد 10‌درصد کاهش تولید برق به صورت مستقیم و غیرمستقیم منجر به کاهش 0.83درصدی در کل تولیدات اقتصادی می‌شود؛ در صورتی که 10‌درصد تولید گاز 1.3درصد از تولیدات اقتصادی را کاهش می‌دهد. صرف نظر از مساله تامین انرژی، مساله سرمایه‌گذاری دیگر چالشی است که بخش صنعت در سال‌های اخیر با آن روبه‌روبوده است. بررسی روند رشد موجودی سرمایه این بخش نشان می‌دهد در حالی که رشد موجودی سرمایه بخش صنعت طی سال‌های 1380تا 1390 به طور متوسط 6.7‌درصد بوده، با این حال طی سال‌های پس از سال ۱۳۹۰ متوسط رشد این متغیر به کمتر از ۲‌درصد رسیده است. این کاهش قابل‌توجه رشد بالقوه این بخش را متاثر ساخته و در صورت تداوم وضعیت موجود در سال‌های پیش‌رو نمی‌توان به رشد بالای این بخش امیدوار بود.

در شرایطی که به دلیل عدم‌دسترسی به منابع و بی‌ثباتی اقتصاد کلان عملا امید چندانی نمی‌توان به رشد بخش صنعت از محل رشد سرمایه‌گذاری در این بخش داشت، رشد بهره‌وری اهمیت ویژه‌ای می‌یابد.

با این حال بررسی رشد بهره‌وری بخش صنعت نیز نشان می‌دهد این شاخص در سال ۱۴۰۲ در سطحی کمتر از سال ۱۳۹۰ قرار داشته و با تداوم رویکردهای فعلی به رشد بهره‌وری در این بخش نیز نمی‌توان چندان امیدوار بود. موارد مذکور نشان می‌دهد رشد صنعت با چالش‌های جدی روبه‌رو است و در صورتی که این چالش‌ها در آینده نزدیک حل نشود چشم‌انداز مثبتی در خصوص رشد بخش صنعت و به‌تبع آن رشد اقتصادی کشور وجود نخواهد داشت.

منبع :دنیای اقتصاد